Yanlışlıkla Silinen Dosyaları Kurtarma

Bir dosyayı sildiğinizde işletim sistemi çoğu zaman veriyi fiziksel olarak yok etmez; yalnızca o alanı "yazılabilir" olarak işaretler ve dosya sistemi tablosundaki kaydı serbest bırakır. Geri dönüşüm kutusu boşaltıldıktan sonra bile veri bloklarının büyük bölümü diskte durmaya devam eder. Kurtarma şansını belirleyen tek değişken zaman değil; disk tipi, dosya sistemi ve silme sonrası diske yazılan veri miktarıdır.

Kurtarma olasılığını belirleyen faktörler

Aynı işlemi iki farklı diskte yapmak tamamen farklı sonuçlar verir. Aşağıdaki tablo, hangi senaryoda kurtarmaya ne kadar güvenebileceğinizi kabaca gösterir:

Buradan çıkan pratik kural şudur: kaybettiğiniz dosya bir SSD'nin sistem bölümündeyse acele etmeniz gerekir; harici disk veya hafıza kartındaysa panik yapmadan doğru adımları izlemek daha önemlidir.

Adım adım kurtarma

1. Diske yazma işlemini durdurun. Dosya C: sürücüsündeyse tarayıcıyı, indirme uygulamalarını, senkronizasyon istemcilerini kapatın. En temizi bilgisayarı kapatmak, ama kapanış sırasında da geçici dosya yazıldığı için mümkünse sistemi askıya alıp başka bir makineyle çalışın. Bu aşamada disk boşaltma, temizlik araçları çalıştırmak veya işletim sistemi güncellemesi başlatmak yapılabilecek en kötü hamledir.
2. Kolay kaynakları önce kontrol edin. Geri dönüşüm kutusu boşaltılmış olsa bile Windows'ta klasöre sağ tıklayıp "Önceki sürümleri geri yükle" seçeneği, Dosya Geçmişi veya sistem koruması açıksa bir gölge kopya sunabilir. OneDrive, Google Drive ve Dropbox'ın web arayüzlerinde ayrı bir çöp kutusu bulunur ve genellikle 30 gün süreyle dosyayı saklar. Office belgeleri için %AppData%\Microsoft\...\UnsavedFiles altındaki otomatik kurtarma dosyalarına da bakın.
3. Hedef diski salt okunur biçimde ele alın. Kurtarılacak dosya hangi diskteyse, dosya kurtarma yazılımı o diske değil, farklı bir sürücüye kurulmalıdır. İdeal yöntem: yazılımı bir USB belleğe taşınabilir sürüm olarak koymak veya diski çıkarıp adaptörle başka bilgisayara bağlamak. Harici bağlantı kuruyorsanız kabloların sağlamlığı önemlidir; kopuk temaslı bir USB kablosu tarama ortasında bağlantı düşürerek işi baştan başlatmanıza yol açar.
4. Doğru tarama tipini seçin. Çoğu araç iki mod sunar. Hızlı tarama dosya sistemi kayıtlarını okur, dakikalar sürer ve dosya adlarını korur. Derin tarama diski sektör sektör okuyup dosya imzalarını (JPEG, PDF, DOCX başlıkları) arar; saatler sürer ama biçimlendirilmiş bölümlerde tek şanstır. Sıra şudur: önce hızlı tarama, bulunamazsa derin tarama.
5. Sonuçları önizleyerek filtreleyin. Derin tarama binlerce parça üretir. Uzantıya ve boyuta göre filtreleyin, önizlemesi açılan dosyaları önceliklendirin. Önizlemede bozuk görünen bir görsel, kurtarıldıktan sonra da bozuk çıkar.
6. Kurtarılan dosyaları farklı bir diske yazın. Aynı diske yazmak, henüz kurtarılmamış diğer dosyaların bloklarını ezer. Harici disk veya ikinci bir dahili sürücü kullanın.
7. Bütünlüğü doğrulayın. Videoları sonuna kadar oynatın, arşivleri açın, belgelerin son sayfalarını kontrol edin. Parçalı kurtarmada dosya boyutu doğru görünse bile içerik yarıda kesilebilir.
8. Disk fiziksel olarak sorunluysa durun. Tıklama sesi, tanınmayan bölüm, SMART hatası varsa tarama denemesi zararı büyütür. Bu noktada disk klonlaması veya profesyonel servis daha mantıklıdır.

Araç tiplerinin karşılaştırması